Alles Over Utrecht, “Zinloze verplaatsing waterleiding kost tweeduizend bomen”

De bouw van Leidsche Rijn kost veel groen. Vele duizenden bomen werden al gekapt voor de nieuwbouwpaleisjes. Daar komen nu nog eens tweeduizend volwassen bomen bovenop omdat er een weg komt langs de A2 die een verbinding vormt tussen de noordelijke stadsas (langs de spoorbaan), de zuidelijke stadsas (Langerakbaan) en het nieuwe Taatsviaduct bij Papendorp. Werden rond de kap van 800 bomen rond Parkflat Rheyngaerde, voor de toekomstige aanleg van het nieuwe verkeersplein Hooggelegen, nog enige tientallen bomen verplant, dat zit er nu niet in. Voor het verlies aan tweeduizend volwassen bomen komen slechts 360 jonge boompjes terug.

De zuidelijke stadsweg zal er komen omdat hij belangrijk is voor het verkeerssysteem in Leidsche Rijn. Maar dat de waterleiding Rijn-Kennemerland ook nog verplaatst moest worden, was voor veel Leidsche Rijners en de Utrechtse Bomenstichting nieuw. Concreet betekent dit, dat mogelijk in totaal zo’n zesduizend bomen van de huidige groene buffer langs de A12 en de A2 niet aan de kettingzaag ontsnappen.

Het Amsterdamse bedrijf Waternet is eigenaar van de watertransportleidingen Rijn-Kennemer. Oppervlaktewater uit het Lekkanaal bij Nieuwegein wordt helemaal richting de duinen ten westen van Amsterdam vervoerd om daar te infiltreren en te dienen als drinkwatervoorziening voor de hoofdstad. Waternet geeft aan dat de enorme leiding verplaats moet worden voor de bouw van het Taatsviaduct door Utrecht. Het gekozen trace was een voorstel van de gemeente Utrecht en Rijkswaterstaat.

Dat de waterleiding Rijn-Kennemerland dus moest worden verlegd omdat deze niet onder de stadswegen zou kunnen, kwam voor de Utrechtse Bomenstichting en het Platform Bewonersverenigingen Leidsche Rijn als een volslagen verrassing. Deze operatie waarbij welgeteld 1804 bomen moeten sneuvelen en waarmee vier miljoen euro mee gemoeid zou zijn, werd hun pas duidelijk op de hoorzitting over hun bezwaarschrift. De waterleiding loopt dwars door het gebied van de toekomstige stadsweg en deze weg zou niet bovenop de leiding aangelegd kunnen worden. De Utrechtse Bomenstichting (UBS) en het Platform betwijfelen dat, omdat de waterleiding al vele jaren probleemloos onder de A2 door kabbelt, ze stellen ook dat er alternatieven zijn waarbij de bomen gespaard worden. Om de waterleiding te verplaatsen heeft de gemeente al een kapvergunning voor zo’n kleine tweeduizend bomen afgegeven maar de UBS, ondersteund door het Platform, is naar de rechter gestapt. Woordvoerder Bart Jurgens van het Platform Bewonersbelangen Leidsche Rijn licht toe: “Inderdaad, een ander tracé voor de waterleiding is zo gek nog niet want áls de leiding onder de A2 toch zou knappen, spoelt het zand weg en wordt er schade toegebracht aan de A2. Maar waarom kan de leiding niet verlegd worden naar de andere kant van de A12 waar geen bomen staan en ook nog geen bebouwing is? Onder de daar nog te graven watergang bijvoorbeeld; als in Amsterdam een complete ondergrondse stad kan verrijzen, kan dit toch ook gerealiseerd worden?”

Als de plannen doorgaan zoals ze er nu liggen gaat de brede bosrand langs de Letchterweg tussen Hooggelegen en de bocht geheel verloren. Daar komt de zuidelijke stadsweg te liggen pal naast de A2. De zuidelijke stadsas, beter bekend als de Langerakbaan, wordt doorgetrokken naar de stadsweg, ook daarvoor wordt gekapt in het voormalige sportpark Strijland. Hier wordt de bijl ook maar alvast gehanteerd voor de toekomstige woningbouw aan het einde van de Langerakbaan.
Woordvoerder Bart Jurgens van het Platform Bewonersbelangen Leidsche Rijn: ”Bij de gemeente heb ik benadrukt, dat we bezorgd zijn over onze gezondheid en de bomen als een buffer beschouwen tussen onszelf en de rijkswegen. Een buffer die fijnstof uit de lucht filtert en die we per se willen houden. De Landelijke Bomenstichting heeft berekend dat een enkele boom per jaar het fijnstof wegvangt van 30.000 gereden kilometers. Als Leidsche Rijners zien we de noodzaak van de ontsluitingswegen zeer goed in. Maar we vragen ons af of er niet veel meer bomen worden gekapt dan strikt nodig is. Ook willen we dat de bomen ter plaatse herplant worden. Ter vervanging van een strook van honderd meter bos worden we afgescheept met twee rijen jonge boompjes. Tabe Tietema van het Milieucentrum Utrecht onderkent het grote maatschappelijke belang van de weg maar vindt het jammer dat er zoveel bomen moeten sneuvelen. Hij denkt ook dat de verplaatsing van de waterleiding wellicht wel een goede beslissing is. Over de herinrichting is hij niet kapot en hoopt dat de gemeente toch wat beter haar best zal doen. “Grote, robuuste bomen met volumineuze onderbegroeiing zou ook beter zijn voor alle dieren die daar nu leven.”

Ook is het tegen het zere been van de UBS dat de milieurapportage klakkeloos genegeerd zou worden. In het rapport staat dat er wel degelijk bezwaar is voor natuur, milieu en landschappelijke waarden. Ook staat er in vermeld dat de honderd meter brede groenstrook beeldbepalend is. Van Oosten van de UBS is niet te spreken over het vergunningsysteem bij Stadswerken. “Of de raad nu beslist dat de kapverordening moet blijven of niet, of een bruikbare vergunning vereist is of niet, of deze wethouder er zit of niet, het maakt allemaal niets uit. Het gaat dus verschrikkelijk slecht met de bomen in Utrecht en dat komt omdat het een vrijgevochten bende is bij Stadswerken waar het college niets over te vertellen heeft. Het maken van nieuwe en verfijnde regelingen heeft volstrekt geen zin, als de ambtenaren die de vergunningen verlenen toch hun eigen gang gaan, de vrijheid nemen om die regelingen geheel naar eigen inzicht uit te leggen en zich niets aantrekken van wat er in de gemeenteraad besproken wordt.”

De gemeente wil, omdat de zaak onder de rechter is, niet ingaan op inhoudelijke vragen. Net voor het sluitend van de krant kwam de gemeente met haar antwoorden op de bezwaren van de verschillende genoemde partijen. Daaruit zou op te maken kunnen zijn dat er toch voor een ander trace wordt gekozen voor de WRK-leiding, maar dat was niet meer te controleren.