Alles Over Utrecht, AllesOverLeón (1): Laat de Utrechters maar komen

Verslaggever Ton van den Berg doet in León (Nicaragua) verslag van het bezoek van een grote delegatie Utrechters. Zij vieren daar deze week de 25-jarige vriendschapsband tussen León en Utrecht.

Op het grote plein voor de 18e eeuwse kathedraal in de Nicaraguaans stad León knapt een aantal jongeren een klein monument op. Een tekstbord wordt opgepoetst en een betonnen randje krijgt een nieuw laagje verf.

Het is geduldig werk, veel haast is er niet bij. Het is ook drukkend warm en de jonge mannen genieten vooral van het feit dat ze in de schaduw van een grote boom kunnen werken.

Het opknapwerk heeft ontegenzeggelijk iets te maken met de komst van de Utrechters. Woensdag wordt in het gezelschap van onder andere de wethouders Bosch en Giesberts gevierd dat de Midden-Amerikaanse stad en de stad Utrecht al vijfentwintig jaar een vriendschapsband onderhouden.

Vijf jaar geleden was er ook al een klein feestje want de twintig jaar vriendschapsband werd toen gemarkeerd met dit monument. En tegelijk werden ook de andere steden die met León een vriendschapsband onderhouden daarin betrokken. Want niet alleen Utrecht is solidair met de tweede stad van Nicaragua, dat zijn Zaragoza, Hamburg, Salzburg, Oxford en Baskenland in Europa en New Haven, Gettysburg en Minnesota in de Verenigde Staten ook.

Maar het is de manier waarop de vriendschapsband wordt onderhouden die het grote verschil maakt, had iemand van de stichting Vriendschapsband León-Utrecht mij uitgelegd. Niet om te roddelen, maar Hamburg stuurt pennen als het erom gaat om het onderwijs in León te steunen, en Utrecht zamelt geld in waarmee scholen zelf aan de slag gaan om problemen op te lossen en kinderen naar school te krijgen.

Het vriendschapsmonument ziet er weer gelikt uit. Kan weer tegen een stootje de komende vijf jaar. Maar zo netjes als het monument eruitziet, zo vies zijn helaas de straten. Er ligt veel vuil in de goten. Een winkelier die op het trottoir aan het werk is gooit achteloos een leeg blikje fris op de straat. Kinderen om hem heen kijken er niet van op. De straat ligt ook bezaaid met de blauwkleurige plastic zakjes waarin ijswater wordt verkocht aan voorbijgangers.

Wat vooral schrikken wordt voor de Utrechtse wethouders, ze komen maandag aan in León, is dat er veel auto’s en vrachtwagens rondrijden die grote wolken fijnstof verspreiden. Stof dat zo belandt op de vele marktkraampjes met fruit en groente die langs de weg staan. Milieuzones en vrachtverkeer weren uit de binnenstad is nog niet bepaald prioriteit nummer 1 in León. Dat zijn wel huisvesting en inkomen: er is woningnood en circa 35 procent van de 174.000 inwoners van León leeft van circa 1 euro per dag.

Over rotzooi gesproken. Op een groot gebouw aan het plein met de kathedraal zit aardig wat graffiti. Er staat met grote letters dat president Bush een vijand is. De protestachtige teksten maken een slordige indruk die het plein niet waardig is, maar een mens kan zich vergissen want wat blijkt: het pand is een museum dat de herinnering aan de Sandinistische revolutie in 1979 hoog houdt. Een oudere man leidt me rond. Met een stok wijst hij naar vage kopieën van foto’s en kranten en noemt de helden van de revolutie die in León omkwamen bij het omverwerpen van het regime van dictator Samoza.

De revolutie was ook eigenlijk het begin van de stedenbanden met vooral Europese steden. De Sandinisten die vochten voor rechtvaardigheid en solidariteit onder de bevolking raakten bij veel Europeanen een gevoelige snaar. Dat verdiende steun en daarop draait de meeste ontwikkelingssamenwerking in Nicaragua nog. Hoewel, soms knaagt het want de legendarische leider van de Sandinisten, Daniel Ortega, heeft om politieke redenen (samenwerking met de conservatieven), ingestemd met een algeheel verbod op abortus. Weg is een verkregen recht voor vrouwen.

Of er veel protest tegen die gang van zaken is geweest, weet ik niet. Op de website van León staat een foto waarop te zien is hoe vorige week nog ter gelegenheid van de verjaardag van de Sandinistische revolutie het plein voor de kathedraal volgepakt stond met aanhangers van Ortega. Vandaag is het rustig op het plein. Onder de schaduw van de bomen hangen mensen wat verveeld rond op de bankjes die er staan. Verkopers van frisdrank zittend soezend bij hun verkoopwaar. Een van hen, een man, is zelfs onder zijn kleurige kar gaan liggen om een uiltje te knappen.

De jongemannen bij het monument pakken hun boeltje in en vertrekken. Ze zijn klaar. Laat nu de Utrechters maar komen.