vrijdag 25 mei 2012
Versie 3.00
Webcam Overzicht
Utrecht viert eerste stadsdag
Gepubliceerd: 2009-05-06
door: Stadsredactie JvS
Eén van de twee stadsrechtdocumenten.
Utrecht viert op 2 juni voor het eerst, op bescheiden wijze, de verjaardag van de stad. Het gaat om een initiatief van Het Utrechts Archief en het Catharijneconvent.
Het Archief toont voor het eerst de twee documenten, die samen de stadsrechten van Utrecht bewijzen. Zij werden op 2 juni van het jaar 1122 getekend door bisschop Godebald en keizer Hendrik V, op een steenworp afstand van waar ze van 2 tot en met 6 juni tentoongesteld worden. Wat de initiatiefnemers betreft wordt 2 juni de officiële stadsdag en wordt er vanaf dit jaar toegewerkt naar een grootste viering van negenhonderdste verjaardag op 2 juni 2022. Leefbaar Utrecht gaat de overige politieke partijen in de raad donderdag vragen om de viering van de eerste stadsdag financieel te ondersteunen met een bedrag voor de promotie ervan.
Hier de achtergronden over het Utrechtse stadsrecht, bron: Het Utrechts Archief.
De Utrechtse bisschop Godebald had zich in 1122 bij de burgers niet echt geliefd gemaakt. Hij startte enkele grote projecten die veel geld kostten en waarvoor Utrechters hard moesten werken. Voorbeelden hiervan zijn de ontginning van de veengronden in het Kromme Rijngebied en de aanleg van een Dam in de Kromme Rijn. Om te voorkomen dat daardoor de stad Utrecht onbereikbaar werd voor schepen van de Rijn, maakte hij een plan om een acht kilometer lang kanaal te graven van Utrecht naar de Hollandse IJssel bij ’t Gein. We kennen het nu als Vaartse Rijn. Toen Godebald van plan was om de Utrechters hier stevig voor te laten betalen, morde het volk.
Keizer Hendrik V resideerde op dat moment in zijn keizerlijk paleis Lofen. Van dit paleis zijn nog resten uit de 11de eeuw te zien in de kelders van de huizen tussen het Domplein en de Vismarkt, onder andere in de kelder van café Het Weeshuis. Vermoedelijk heeft hij willen bemiddelen tussen burgers en bisschop. Het liep echter anders.
Kort na Pinksteren vielen dienstmannen van de Utrechtse bisschop de keizerlijke hovelingen aan. De Utrechtse inwoners schoten de keizer te hulp en wonnen gezamenlijk de strijd. Wegens vermeende medeplichtigheid aan de aanval werd bisschop Godebald gevangengezet. Hij kwam vrij door een enorme som losgeld te betalen. En hij werd bovendien door de keizer gedwongen om de Utrechters voorrechten te geven.
De rechten die Godebald in 1122 onder dwang aan alle inwoners van Utrecht, Muiden en omgeving moest verlenen, werden door keizer Hendrik schriftelijk bekrachtigd in twee oorkonden met zegel. In die ‘charters’ bepaalde de keizer ook dat iedereen die meehielp met de aanleg van de stadswal geen tol hoefde te betalen wanneer ze in Utrecht spullen op de markt kwamen brengen. In de oorkonden staat niet precies welke voorrechten de keizer aan de Utrechters geeft. Waarschijnlijk gaat het om het recht om een stadswal te bouwen, een eigen rechtbank te hebben en de afschaffing van belasting die Utrechters aan de bisschop moesten betalen. Inhoudelijk zijn beide oorkonden vrijwel hetzelfde, alleen worden in de tweede nog toltarieven bepaald voor handelaren van buiten de stad.
Stuur dit bericht door!
Utrecht viert op 2 juni voor het eerst, op bescheiden wijze, de verjaardag van de stad. Het gaat om een initiatief van Het Utrechts Archief en het Catharijneconvent.
Het Archief toont voor het eerst de twee documenten, die samen de stadsrechten van Utrecht bewijzen. Zij werden op 2 juni van het jaar 1122 getekend door bisschop Godebald en keizer Hendrik V, op een steenworp afstand van waar ze van 2 tot en met 6 juni tentoongesteld worden. Wat de initiatiefnemers betreft wordt 2 juni de officiële stadsdag en wordt er vanaf dit jaar toegewerkt naar een grootste viering van negenhonderdste verjaardag op 2 juni 2022. Leefbaar Utrecht gaat de overige politieke partijen in de raad donderdag vragen om de viering van de eerste stadsdag financieel te ondersteunen met een bedrag voor de promotie ervan.
Hier de achtergronden over het Utrechtse stadsrecht, bron: Het Utrechts Archief.
De Utrechtse bisschop Godebald had zich in 1122 bij de burgers niet echt geliefd gemaakt. Hij startte enkele grote projecten die veel geld kostten en waarvoor Utrechters hard moesten werken. Voorbeelden hiervan zijn de ontginning van de veengronden in het Kromme Rijngebied en de aanleg van een Dam in de Kromme Rijn. Om te voorkomen dat daardoor de stad Utrecht onbereikbaar werd voor schepen van de Rijn, maakte hij een plan om een acht kilometer lang kanaal te graven van Utrecht naar de Hollandse IJssel bij ’t Gein. We kennen het nu als Vaartse Rijn. Toen Godebald van plan was om de Utrechters hier stevig voor te laten betalen, morde het volk.
Keizer Hendrik V resideerde op dat moment in zijn keizerlijk paleis Lofen. Van dit paleis zijn nog resten uit de 11de eeuw te zien in de kelders van de huizen tussen het Domplein en de Vismarkt, onder andere in de kelder van café Het Weeshuis. Vermoedelijk heeft hij willen bemiddelen tussen burgers en bisschop. Het liep echter anders.
Kort na Pinksteren vielen dienstmannen van de Utrechtse bisschop de keizerlijke hovelingen aan. De Utrechtse inwoners schoten de keizer te hulp en wonnen gezamenlijk de strijd. Wegens vermeende medeplichtigheid aan de aanval werd bisschop Godebald gevangengezet. Hij kwam vrij door een enorme som losgeld te betalen. En hij werd bovendien door de keizer gedwongen om de Utrechters voorrechten te geven.
De rechten die Godebald in 1122 onder dwang aan alle inwoners van Utrecht, Muiden en omgeving moest verlenen, werden door keizer Hendrik schriftelijk bekrachtigd in twee oorkonden met zegel. In die ‘charters’ bepaalde de keizer ook dat iedereen die meehielp met de aanleg van de stadswal geen tol hoefde te betalen wanneer ze in Utrecht spullen op de markt kwamen brengen. In de oorkonden staat niet precies welke voorrechten de keizer aan de Utrechters geeft. Waarschijnlijk gaat het om het recht om een stadswal te bouwen, een eigen rechtbank te hebben en de afschaffing van belasting die Utrechters aan de bisschop moesten betalen. Inhoudelijk zijn beide oorkonden vrijwel hetzelfde, alleen worden in de tweede nog toltarieven bepaald voor handelaren van buiten de stad.
Stuur dit bericht door!
 |
