Het einde van GroenLinks is nabij. Actie voeren mag nog wel, maar dan moet je jezelf wel aangeven bij de politie en niemand mag er zich persoonlijk door gekwetst voelen. In de discussie binnen GroenLinks is dit tot nu toe het meest radicale en gedurfde standpunt. In zwembroek van de draaibrug afspringen voor een frisse duik op een warme zomerdag, rondjes fietsen rond het Anne Frankplein, bloemzaadjes zaaien op braakliggend terrein ('guerilla-gardening'): zolang het niets uithaalt, mag het bij GroenLinks nog net. Waarom melden de 'actievoerders' van GroenLinks zich niet aan bij de kleuterafdeling van de PvdA?

Het standpunt van Halsema dat je binnen de grenzen van de democratische rechtsstaat moet blijven, roept de vraag op: wat moet je doen als die democratische rechtsstaat beslissingen neemt die onmenselijk zijn of de natuur vernietigen? Een gezin in de winter op straat zetten wegens huurschuld mag in onze rechtsstaat, dat heeft de hoogste rechter beslist. Vreemdelingen anderhalf jaar opsluiten mag, dat staat in de wet. De vervolging van joden en zigeuners was bij wet voorzien en Hitler werd democratisch gekozen. Als de meerderheid bevoegd en democratisch beslist om een minderheid te onderdrukken, dat het mishandelen van dieren als broodwinning moet kunnen en de natuur vernietigd mag worden, dan heb ik geen boodschap aan die wet. Er is ook zoiets als een geweten en dat gaat voor.

De tweede vraag is: moeten wij ons aan de wet houden als de overheid dat zelf niet doet? Dat wordt dan wel een erg ongelijke strijd. Wij worden opgeroepen met de overheid in discussie te gaan, maar de overheid luistert niet en gaat stiekem haar gang: illegale bomenkap, illegale uitbreiding van wegen, verbouwingen zonder bouwvergunning, gratis erfpacht voor bevriende grote bedrijven, liegen dat het een aard heeft... Maar we kunnen ons toch tot de politiek wenden? Helaas, ook als je klaagt bij GroenLinks, krijg je geen antwoord, want die zitten immers in het college. Als de overheid en de politiek zich niet aan de spelregels houden, waarom zouden wij dat als burgers dan wel moeten doen?

Moet de actievoerder die zich niet aan de wet houdt dat meteen gaan melden bij het bevoegd gezag? Moeten we misschien ook in drievoud een vergunning aanvragen voor een buitenparlementaire actie? De essentie van het actie voeren is de bewuste overtreding van de wet omdat die wet tegen het geweten indruist. Wil dat effectief zijn, dan kun je het maar beter stiekem doen, want dan kun je het vaker doen. Voor de overheid spreekt zoiets vanzelf.

Kees van Oosten