In juni 2007 schreef ik op verzoek van de Vereniging Nederlandse Gemeenten een essay over Utrecht. Na publicatie onder de titel ‘Macht en onmacht in de Domstad’ ontving ik direct enkele gepikeerde reacties. Het was nestbevuiling, het klopte niet en hoe ik er bij kwam. Van die reacties. Van mensen die het wel goed lazen, kreeg ik bijval.

De strekking van dit essay staat anderhalf jaar later nog recht overeind. Dat was een verkeerd zelfbeeld van de gemeente, een verlammende ideologie over de bereikbaarheid en de houding van marktpartijen in het stationsgebied. Een ding klopt niet meer. Ik schreef toen dat bij Corio het geld in de kas liep zoals water door de Vecht loopt. Maar pensioenfonds ABP, grootaandeelhouder in Corio, is inmiddels ernstig door de kredietcrisis getroffen. Ook de Jaarbeurs zal ongetwijfeld last krijgen van de recessie. Wanneer de planvorming Stationsgebied in 2009 niet drastisch over een andere boeg wordt gegooid, dan is de bijna 100 miljoen papierproductie door de gemeente en de onverplicht kwijtgescholden erfpachten van circa 80 miljoen geen diepte-investering geweest, maar een originele ‘rib off’, zoals de Amerikanen zeggen.

Ik mag toch hopen dat in 2009 de politieke discussie ergens anders over gaat dan honingbijen, geveltuintjes, dienstauto’s op aardgas en dat alle wijken toch zulke prachtige plekjes hebben. Ik zie twee mogelijkheden voor het Stationsgebied.

De eerste is het vormen van een vennootschap waarin gemeente en marktpartijen (financieel) deelnemen met in de aandeelhoudersovereenkomst opgenomen de verplichtingen tot het bouwen van onroerend goed. Dan weet je waar je aan toe bent en is het afgelopen met het free-rider gedrag van Corio. Uiteraard worden deze afspraken in de gemeenteraad vastgesteld.

Of het is einde Stationsgebied, de tweede optie. Knip het project in gewone ruimtelijke plannen en ieder realiseert zijn deel. De NS het station, de gemeente Muziekpaleis, bibliotheek en openbare ruimte. Corio en Jaarbeurs hun deel, met hun geld.

Dit is een eindejaar column, ter overdenking het volgende. De gemeente heeft een externe projectleider voor de compartimentering van de binnenstad. Het CDA vraagt onderzoek naar de gevolgen van de plannen voor de winkeliers. Een legitieme vraag. De gemeente laat dit onderzoeken door het bureau van bovengenoemde projectleider, die concludeert dat er nauwelijks negatieve gevolgen zijn van zijn eigen eerdere plan.

Het bestaat anno 2008. Een voorspoedig 2009!