“De staatsmacht is slechts een comité dat de gemeenschappelijke zaken der gehele burgerklasse beheert,” aldus Karl Marx in het Communistisch Manifest. De burgerklasse (de “bourgeoisie”) staat in de analyse van Marx tegenover de arbeidersklasse. De bourgeoisie heeft de geneesheer, de jurist, de priester, de dichter, de man van de wetenschap in betaalde loonarbeiders veranderd, zo gaat het Manifest verder. Ook de boer en de kleine winkelier verliezen hun zelfstandigheid. Het verloop van de “klassenstrijd” is bekend: de burgerklasse krimpt steeds meer in tot een handjevol machtige kapitalisten, terwijl het uitdijende proletariaat wordt uitgebuit.

Marx is verrassend actueel. Ook in de gemeente Utrecht behartigt de staatsmacht voornamelijk de belangen van Hoog Catharijne, de Rabo en de Jaarbeurs, waardoor zelfstandige winkeliers kapot worden gemaakt en in de bijstand of in loondienst terechtkomen. Als de gemeente erin slaagt haar zin door te drukken, wordt Hoog Catharijne dubbel zo groot, groter dan alle winkels in de binnenstad bij elkaar. Om ervoor te zorgen dat het winkelend publiek niet meer in de binnenstad komt, maar al zijn geld in Hoog Catharijne uitgeeft, heeft de gemeente bedacht dat het eindpunt van de tram moet worden verplaatst naar de westkant van het station en dat de parkeeraccommodatie onder Hoog Catharijne aanzienlijk mag worden uitgebreid. In het Leidsche Rijn Centrum komt ook nog eens een tweede Hoog Catharijne. Ondanks de uitbreiding met Leidsche Rijn neemt de Utrechtse bevolking maar mondjesmaat toe, zodat we te maken krijgen met een enorme overbewinkeling. Omdat Hoog Catharijne in alle opzichten door de gemeente wordt bevoordeeld, zal de overbewinkeling tot een ware slachting leiden onder de zelfstandige winkeliers in en rond de binnenstad.

Weinig mensen realiseren zich dat ook de winkeliers die bedrijfsruimte huren in Hoog Catharijne de klos zijn. Ambachtelijke en winkelbedrijven genieten onder normale omstandigheden huurbescherming die vergelijkbaar is met die van de huur van woonruimte. Dat betekent dat de huur niet zomaar verhoogd en opgezegd kan worden. Dat komt echter anders te liggen als Hoog Catharijne ingrijpend wordt verbouwd. De plannen van de gemeente om het Stationsgebied aan te pakken, worden door Hoog Catharijne bij de rechtbank aangevoerd om de meeste bestaande huurovereenkomsten op te zeggen, zodat er nieuwe huurovereenkomsten gesloten kunnen worden met een winkelhuur die pakweg drie keer zo hoog is. Voor veel kleine winkeliers in Hoog Catharijne is dat de nekslag. Alleen de grotere ketens zullen dat overleven. Overigens, die hogere huren worden uiteindelijk natuurlijk door de consument betaald!

Hoewel de gemeenteraad kan bedenken dat er door de uitbreiding van Hoog Catharijne een enorme overbewinkeling ontstaat en hoewel raadsleden weten dat de Stationsplannen door Hoog Catharijne worden aangegrepen om aan winkeliers nieuwe een veel hogere huren op te leggen, worden de plannen zonder veel discussie vastgesteld. Straks krijgen we de vrijstelling Winkelgebouw-Noord, de vrijstelling OV-Terminal, de vrijstelling Entreegebouw Hoog Catharijne, de vrijstelling Radboud, de vrijstelling voor (de halvering van) het marktplein Vredenburg. De gemeenteraad zal overal braaf mee instemmen en naar de pijpen van Hoog Catharijne dansen. De staatsmacht is er in de gemeente Utrecht immers om de belangen van het Grote Geld veilig te stellen, en de zelfstandige winkeliers kunnen barsten. De PvdA zal zich niet verzetten, het CDA niet, de ChristenUnie niet en zelfs het 'linkse' GroenLinks niet.

Kees van Oosten