Als milieu-activist ben ik een voorstander van economische groei, maar dan wel reële economische groei, die werkelijk aan de bevrediging van onze behoeften bijdraagt.

Economische groei wordt door het Centraal Bureau voor de Statistiek opgevat als "bruto toegevoegde waarde gecorrigeerd voor prijsverandering". De Catharijnesingel werd begin 70-er jaren gedempt en er werd een weg op aangelegd. Laat de toegevoegde waarde destijds nu eens 5 miljoen zijn geweest. Als de plannen doorgaan, wordt binnenkort de oude situatie hersteld. De toegevoegde waarde zou volgens het CBS opnieuw 5 miljoen zijn. Volgens het CBS is er dus bij elkaar een economische groei van 10 miljoen. Onzin natuurlijk, want we hebben al die miljoenen voor niets uitgegeven. We zijn er namelijk geen spat beter van geworden.

De toename van het autoverkeer draagt volgens het CBS bij aan de economische groei, maar het bestrijden van de gevolgen ook! De fly-over bij het 24 Oktoberplein draagt pakweg 20 miljoen bij aan de economische groei. Als je flats en woningen in de omgeving moet slopen en vervangen of renoveren i.v.m. extra stank en lawaai, heb je nog meer van die zogenaamde groei, maar per saldo gaan we er helemaal niet op vooruit.

Ivan Illich heeft eens uitgerekend dat de bekorting van de reistijd door het gebruik van de auto en de aanleg van steeds meer wegen ruimschoots teniet wordt gedaan door de extra arbeidstijd die nodig is om een auto te kunnen kopen en te onderhouden, benzine en diesel te betalen en de belasting te kunnen opbrengen die nodig is voor het aanleggen van wegen en het bestrijden van de gevolgen van al dat autoverkeer.

Als we het wat slimmer aan zouden pakken, zouden we met een kortere werkweek veel meer van onze materiёle behoeften kunnen bevredigen, veel meer geld overhouden om leuke kleren te kopen, lekker te eten, op vakantie te gaan en spulletjes te kopen die het leven aangenaam maken. Waarom doen we dat niet?

Het antwoord is dat wij als burgers de keuze niet zelf kunnen maken. Veel bestedingen worden ons opgedrongen. Mitros beslist dat onze goedkope sociale huurwoning wordt afgebroken en wordt vervangen door een woning waar we krom voor moeten liggen. Meer dan de helft van ons inkomen wordt door de overheid uitgegeven. Aan prestigieuze bouwwerken, aan de omvangrijke overheidsbureaucratie en aan peperdure, inefficiёnte infra-structuur (namelijk gericht op steeds meer autoverkeer).

Het begrip ‘economische groei’ zegt dus niets over onze welvaart. Het gaat erom te weten of we er werkelijk beter van worden en vooral wié er beter van wordt. Ik ben voor economische groei, als we er allemaal per saldo op vooruitgaan. Dus niet alleen die paar hele grote ondernemingen en woningcorporaties waar de gemeente Utrecht zich voor uit pleegt te sloven, waardoor wij steeds harder en langer moeten blijven werken, terwijl onze welvaart helemaal niet toeneemt en het milieu naar de knoppen gaat.

Kees van Oosten