Burgerlijk verzet wordt doorgaans geassocieerd met links en met anarchisme. Dat is niet terecht. De filosofen van het burgerlijk verzet moet je juist zoeken in de liberale hoek. John Locke (1632-1704) zag de overheid als een noodzakelijk kwaad. Wij hebben de overheid nodig om de orde te handhaven. Dat doen we door aan de overheid macht te geven. Maar een overheid met macht, daar moet je heel erg voor uitkijken.
Macht wordt immers maar al te makkelijk aangewend voor eigen gewin door corrupte baantjesjagers. Regeerders kun je nooit vertrouwen, aldus de grondlegger van het liberalisme John Locke. De wet is er volgens Locke niet zozeer om burgers in het gareel te houden, maar om de overheid aan regels te binden, om willekeurige machtsuitoefening te voorkomen. “Waar de wet ophoudt, begint de tirannie”, aldus Locke.
Utrecht verbreedde illegaal de Europalaan om niet aan het Besluit Luchtkwaliteit te hoeven voldoen. Recentelijk werd er stiekem en in strijd met het bestemmingsplan een rijstrook aan de Graadt van Roggenweg toegevoegd. Het Majellakruispunt, de Spinozaweg en de Thomas à Kempisweg zijn in de loop van jaren aanzienlijk uitgebreid in strijd met het bestemmingsplan, dat sinds 1961 niet is herzien. Bestemmingsplannen moeten elke tien jaar worden herzien. Begin 2007 werden, op verzoek van de gemeente, door Rijkswaterstaat illegaal bomen gekapt om het zicht op de kantoorlocatie Papendorp vanaf de snelweg te verbeteren. De gemeente misleidt ons over de ernst van de luchtvervuiling om extra wegen en parkeergarages te kunnen bouwen. De bevriende Jaarbeurs betaalt slechts 100 gulden per jaar voor de pacht van 77.995 m2 en 1 gulden per jaar voor 41.485 m2. Met andere woorden: de gemeente Utrecht is corrupt.
Als de overheid bomen kapt zonder velvergunning, geen boodschap heeft aan bestemmingsplannen, illegaal wegen aanlegt en miljoenen euro's toestopt aan bevriende bedrijven, dan wordt het volgens de liberale Locke hoog tijd zo’n overheid desnoods met geweld te verjagen. Dat is het recht op verzet. De founding fathers van de Amerikaanse onafhankelijkheid dachten er net zo over. Ook bij Jefferson treffen we de overtuiging aan dat de overheid er is voor ons en niet omgekeerd en dat wij het recht hebben op verzet tegen een overheid die zich niet aan de wet houdt en ons bedriegt.
Als burgers in verzet komen tegen een dergelijke overheid, is dat geen ongehoorzaamheid, want in feite is het de overheid die ongehoorzaam is door haar macht te misbruiken en de wet te ontduiken. Burgers die zich niet aan de regels houden, worden gestraft, maar de gemeente Utrecht stoort zich aan God noch gebod. Als Locke en Jefferson zouden zien hoe het gemeentebestuur van Utrecht zich misdraagt, ons dagelijks misleidt, de lucht laat vervuilen en maling heeft aan de wet, zonder dat de gemeenteraad daar iets tegen doet, dan zouden zij zich afvragen waarom wij die lui niet al lang met bezems en stokken het stadhuis uit hebben gejaagd.
Kees van Oosten