Ineens waren ze weg, veertig imams, met tickets van de Marokkaanse overheid nog wel. Locale politici en ook de Tweede Kamer stelden vragen. Dat bleek niet ingegeven door oprechte zorg als zouden de moskeegangers geestelijke steun ontberen, maar door een ongezonde argwaan; wat is er aan de hand. Religieuze instructies werd er beweerd, Marokkaanse inmenging in Nederland of misschien juist wel het bedenken van nieuwe financiële constructies om de geldstroom naar Marokko veilig te houden.

De Marokkanen die het konden weten hielden kennelijk hun mond. Vreemd, er zitten er nogal wat in de politiek. Er is geen land of het moet Noord-Korea of Iran zijn wat zijn bevolking zo controleert als Marokko. En aangezien er 3 miljoen van die burgers met een Marokkaans paspoort buiten het land verblijven moeten die ook in de gaten worden gehouden. Dat heeft niet veel te doen met religie of extremisme, wel met financiën.

In Rabat wordt alles al vele jaren besloten, tot in de details. Historisch bepaald omdat het land grofweg uit drie groepen bestaat. De oorspronkelijke bevolking, de Arabische groepen en de generaties die zich onder het Frans protectoraat hebben ontwikkeld. De oorspronkelijke bevolking wordt onder de duim gehouden door de machthebbers die uit de twee andere groepen bestaan. Dat ze vertrekken naar het buitenland vindt men niet erg, in het land zelf worden ze gemarginaliseerd. Beter exporteren, dan brengt het nog wat op, want Marokkanen sparen niet op IJsland en ook niet in Nederland. Ze brengen hun geld terug naar huis, in onroerend goed en voor hun familie. Het Franse deel is meestal hoog opgeleid, vaak ook nog eens aan Franse universiteiten en vormt de macht en de technocratie. Zij denken modern en willen dat het land zich economisch ontwikkelt en weer de poort naar Afrika wordt. De gearabiseerden zijn in opkomst onder invloed van moslimstromingen uit bijvoorbeeld Saoedi-Arabië en een bedreiging voor de huidige machthebbers. De koning moet ze wel toelaten in de regering om evenwicht te houden, maar het blijft een wankel evenwicht.

Wanneer een Marokkaan bijvoorbeeld zijn lerarenopleiding heeft afgerond, dan wordt in Rabat beslist waar de afgestudeerde komt te werken. En dat is in de regel niet een school in de eigen streek. Dat geldt ook voor andere beroepen. Spreiding van kennis is nou eenmaal behoudt van macht.

Dus geen grappen meer over regelmarokkanen zoals gratis enkele reis vliegtickets voor probleemjongeren of het regeltalent wanneer je er eentje aanspreekt er binnen drie minuten twintig voor je neus staan. De imams waren op een conferentie in Marrakech over de rol van religie in Europa. Prachtig thema, net zoiets als de provincie Utrecht die vorige week confereerde over ‘Samen op weg naar 2040.’ De uitsmijter kwam van de platgebelde vertegenwoordiger van het ministerie van Islamitische Zaken in Rabat: ‘uiteraard vrijwillig.’ Mogen zij ons ook eens een keer piepelen.