Bij verenigingen, stichtingen, BV's en NV's is een bestuurder flink de klos als hij als bestuurder nalatig is geweest. In het Burgerlijk Wetboek 2:9 staat het zo: "Elke bestuurder is tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van de hem opgedragen taak. Indien het een aangelegenheid betreft die tot de werkkring van twee of meer bestuurders behoort, is ieder van hen voor het geheel aansprakelijk terzake van een tekortkoming, tenzij deze niet aan hem is te wijten en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden."
Voor een gemeentebestuur geldt dit precies zo. Alleen komt zelden iemand op het idee om een burgemeester, een wethouder of de hele gemeenteraad voor de rechter te slepen. Maar juridisch is dat geen probleem en het lijkt mij zeker de moeite waard. Neem nu de burgemeester. In de gemeentewet staat dat de burgemeester toeziet op de zorgvuldige behandeling van bezwaarschriften en op de kwaliteit van burgerparticipatie. Iedereen weet dat het met de behandeling van bezwaarschriften en de burgerparticipatie in Utrecht droevig gesteld is. Daarover bij de gemeenteraad klagen, heeft geen enkele zin. Een aantrekkelijke optie is dus om burgemeester Wolfsen te dagvaarden in verband met taakverwaarlozing. Wolfsen voelt zich immers wel geroepen om gratis voetbalwedstrijden en concerten bij te wonen, maar bezwaarschriften en burgerparticipatie houden hem in het geheel niet bezig.
Vorige week hadden we 'raadsinformatie' over het Muziekpaleis. Daar hebben wij als betrokken burgers wethouder Janssen en wat raadsleden uitgelegd dat de vrijstelling/bouwvergunning Muziekpaleis geen schijn van kans maakt, omdat de luchtrapportage van geen kanten deugt. Na zo veel verloren procedures over luchtkwaliteit zou je denken dat zo'n welgemeende waarschuwing wel ter harte wordt genomen. Er waren inderdaad wat raadsleden die er bij de wethouder op aandrongen om met bewijs te komen dat de 'luchtboekhouding' klopt. In de daarop volgende raadscommissie wapperde Harm Janssen met wat papiertjes, riep iets in de trant van: "U mag mij daarop afrekenen" en de raadscommissie liet zich, zoals gebruikelijk, met een kluitje in het riet sturen.
Op 30 mei 2007 vond het laatste concert plaats in het Muziekcentrum aan het Vredenburg en inmiddels is het grotendeels gesloopt. De bouwvergunning/vrijstelling is er nog steeds niet. Het ontwerp-besluit moet nog naar de provincie worden gestuurd voor een zogeheten verklaring van geen bezwaar. Die zal er wel komen, want de gemeente en de provincie zijn twee handen op één buik. Met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid valt te voorspellen dat het Muziekpaleis ergens in het najaar door de rechtbank zal worden afgeschoten. Dan zal de wethouder de zwarte piet natuurlijk leggen bij de bezwaarmakers, maar iedereen begrijpt dat hij gewoon zijn werk niet heeft gedaan en dat de gemeenteraad te beroerd is om zijn controlerende taak te vervullen.
Grove nalatigheid, anders kun je het niet noemen. De gevolgen? In het Muziekcentrum aan het Vredenburg hadden nog steeds gewoon concerten kunnen plaatsvinden. Welke dwaas sloopt alvast een gebouw als hij nog niet over een bouwvergunning beschikt voor wat daarvoor in de plaats moet komen en bovendien weet dat die nieuwe bouwvergunning grote problemen gaat opleveren omdat in het Stationsgebied van geen kanten wordt voldaan aan de normen voor luchtkwaliteit? De exploitatie van de Rode Doos, daar moeten miljoenen bij. Hoe denkt Utrecht zonder muziekcentrum aan het Vredenburg ooit culturele hoofdstad van Utrecht te worden?
Hoeveel voorbeelden moet ik noemen? De Stationsplannen hebben inmiddels ruim honderd miljoen euro gekost. Maart 2006 werden de overeenkomsten met Hoog Catharijne, de Jaarbeurs en NS-Vastgoed getekend en werd er euforisch geroepen dat de vernieuwing van het stationsgebied kon beginnen. De enige bouwvergunning/vrijstelling die er sindsdien (na drie jaar!) is verleend, is die voor het Winkelgebouw Vredenburg-Noord en die zal het beroep dat ertegen is ingesteld waarschijnlijk niet overleven, want de gemeente vond het niet nodig om onderzoek te doen naar mogelijke overbewinkeling en zoals gewoonlijk deugt de luchtrapportage niet. Strakjes, in 2010, als er weer gemeenteraadsverkiezingen zijn, ligt het gebied Vredenburg-Smakkelaarsveld helemaal open, zonder dat er een goedgekeurde bouwvergunning zal zijn. Dat zal het roemloze einde zijn van het zoveelste city-project in Utrecht.
Harm Janssen komt vast goed terecht. In 2010 maakt hij als 'ervaren' stadsbestuurder kans op een plaatsje in de CDA-fractie in de Tweede Kamer. Robert Giesberts maakt als 'ervaren' wethouder kans op een baantje bij een of ander waterschap. Harrie Bosch wordt directeur van een of andere woningcorporatie en Tymon de Weger directeur van Jeugd en Gezin. En als in 2010 het nieuwe college aantreedt, met nieuwe ambities om Utrecht op te stoten in de vaart der volkeren, zal iedereen vergeten zijn welke wethouders en welke raadsleden er van 2006 tot 2010 zo'n verschrikkelijke puinhoop van hebben gemaakt.
"U mag mij daarop afrekenen." Dat zei Yet van den Bergh (LU) ook. Als er nu één wethouder is die niets gedaan heeft om Utrecht voor te bereiden op de normen waar in 2005 en 2010 aan moest worden voldaan op grond van het Besluit luchtkwaliteit 2001, dan is het milieudeskundige Yet van den Bergh wel, die tegenwoordig weer van zich laat horen om te vertellen hoe het allemaal zou moeten. Marie-Louise van Kleef (PvdA), inmiddels algemeen directeur van de Raad voor de Kinderbescherming, in het vorige college verantwoordelijk voor woonwagenbeleid, ruimtelijke ordening en herstructurering. Ook al zo'n brekebeen die op van alles en nog wat afgerekend mocht worden. Ook al doen ze het nog zo beroerd, ze komen allemaal mooi terecht. Afrekenen? Vergeet het maar! Zelfs een absolute bestuurlijke non-valeur als wethouder Tymon de Weger wordt niet weggestuurd. Alleen maar omdat GroenLinks en de PvdA te beroerd zijn om zelf de portefeuille Verkeer en Milieu voor hun rekening te nemen.
Echt, het enige wat er nog op zit, is het ijdele gezelschap carrièrejagers echt af te rekenen op hun grove nalatigheid en hun wanbeleid, door ze stuk voor stuk voor de rechter te dagen in verband met de megaschade die ze toebrengen aan de publieke zaak van de gemeente Utrecht.
Kees van Oosten