Niet de oppositie maar de coalitie heeft gezorgd voor de huidige politieke crisis. Of het schenden van een oude politieke stelregel en een reeks van verkeerde inschattingen waren voldoende voor een explosief mengsel waardoor wethouder De Weger moest vertrekken. Of De Weger is door het college bewust geofferd.

Volgens de burgemeester was er geen sprake van een crisis toen de twee GroenLinkswethouders twee weken geleden uit het college stapten. Ongetwijfeld was zijn bedoeling goed om te de-escaleren, maar wanneer de tweede coalitiepartij twee wethouders terugtrekt is dat wél een crisis. Met de opvatting dat het wel meeviel werd in feite de GroenLinksfractie geschoffeerd. Escaleren op dat moment was beter geweest. In dat geval waren de fractievoorzitters van PvdA, CDA en ChristenUnie ook niet gezellig aan de koffie gegaan, gesprekjes gaan voeren, persberichten gaan versturen, een formateur gaan benaderen en termijnen van weken en zelfs maanden gaan noemen. Mede omdat de twee GroenLinkswethouders schijnbaar toch een duwtje van het college hebben gehad beseften de fractievoorzitters niet dat zij op dat moment het latere lot van De Weger bezegelden. De stelregel politiek is ook tellen waren zij kennelijk vergeten. De coalitie had geen meerderheid in het college. Of je gaat door als minderheidscollege dan wel zakencollege, met een afgesproken lijst van besluiten in het belang van de stad, of je haalt er binnen twee weken een andere partij bij. D66 en de VVD lieten zich geen knollen voor citroenen verkopen. De coalitie was de regie kwijt al voor dat ze dachten dat zij die hadden.

Dan de raadsvergadering. Het college leek stomverbaasd te zijn over het aannemen van de motie van wantrouwen. Omdat GroenLinks in een papieren periodiek had gezegd de motie niet te zullen steunen. Wat een bestuurlijke naïviteit dit als excuus te gebruiken. Ik ken GroenLinks als een consequente partij. Ging er gaandeweg het debat ging er iets mis. Mogelijk speelde er wat anders. Ik kan me voorstellen dat de duw die de twee GroenLinks wethouders hebben gehad hier debet aan was; het college had Giesberts en Van Eijk immers geen minderheidsstandpunt gegund. Een verkeerde inschatting van het college dat kennelijk met schorsingen en gesprekken ook niet in staat was om die avond de situatie te beheersen. Normaal is dat de burgemeester of de meest gerede wethouder met fractievoorzitters en woordvoerders spreekt om zo’n motie af te zwakken of van tafel te krijgen. Tekenend was dat het raadslid met de meeste politieke ervaring, Kees Verhoef, de enige was die in de gaten gehad hoe het zou gaan aflopen. Zijn oproep tot bezinning kwam te laat.

Denkbaar is ook dat men in de beste tradities van een treurspel De Weger bewust geofferd heeft. De motie van wantrouwen was een geschenk. De Weger krijgt de schuld van de gebrekkige presentatie van het ALU en de Spoorlaan en van het vertrek van de twee GroenLinks wethouders. Dat verklaart waarom het resterende college gewoon is blijven zitten, want het ALU is een beleidsstuk waarbij het college één en ondeelbaar behoort te zijn. Zo niet, dan hadden Van Eijk en Giesberts gewoon een minderheidsstandpunt kunnen innemen.

Het meest trieste is nog dat men van het gebeurde helemaal niets geleerd lijkt te hebben, waarbij het democratische gehalte van onze stad weer een deuk oploopt. Meteen al na de vergadering liet de burgemeester weten dat de motie op De Weger was gericht en niet op het college en dat je met vier wethouders ook verder kan. Uiteraard klonk in koor de vaste tranentrekker: ‘de stad moet bestuurd worden, het belang van de stad staat voorop.’ Wiens belang is dat vooral vraag ik mij af. Op naar het volgende bedrijf.