Klik hier voor een vergroting

In een stad met zoveel monumenten als Utrecht, wordt veel gefotografeerd. Door Utrechters zelf, die de mooie plekken van hun stad vastleggen. Natuurlijk ook door de duizenden toeristen die iets van een herinnering willen vastleggen. De meeste van die foto’s worden gemaakt op plaatsen die al jaren niet veranderd zijn en waarschijnlijk de komende jaren ook niet zullen veranderen. De dingen die het minst veranderen, zijn het interessantst voor de meeste fotografen. De oude binnenstad blijft ook een van mijn favorieten.

Toen ik net lid was van Genootschap Kunstliefde heb ik een foto-expositie georganiseerd: Utrecht bij Nacht. Daarvoor had ik verschillende fotografen uitgenodigd om hun nachtfoto’s te exposeren. Ook Frans La Poutre had ik gevraagd, maar die wist niet waar de negatieven waren, dus heb ik zijn archief doorzocht. Het archief bestond uit twee kratten met een paar doosjes foto’s en heel veel films, de meesten nog niet afgedrukt en sommigen zelfs nog niet ontwikkeld. Ik vond twee films met nachtfoto’s, en heb daar een aantal combinaties van gemaakt in dubbeldrukken voor de expositie.

Bij het uitzoeken en afdrukken van de negatieven van Frans La Poutre, kwam ik foto’s tegen van La Poutre met zijn eigen zoontje in het Pandhof. In een doos met recentere negatieven zag ik een even trotse Lapoutre in de kloostertuin poseren, dit keer met zijn kleinkind. Omdat beide foto’s in zwart/wit waren en La Poutre niet echt veel veranderd was, leek het echt alsof er nauwelijks iets veranderd was.

La Poutre heb ik leren kennen als boekhandelaar in de Schoutenstraat. Zelf had hij het nooit met mij over zijn foto’s. Van zijn overbuurman, Niek Waterbolk, vernam ik dat Frans heel veel mooie foto’s van Utrecht heeft. En Niek wilde graag in zijn winkel een expositie van die foto’s houden.

Later heb ik zijn archief geordend en is er van zijn foto’s een boekje verschenen: Het oog van de flaneur, met daarin een selectie van zijn werk. Zo nu en dan figureert er een stukje onveranderd Utrecht op de achtergrond. Ook zijn zoon, in de leeftijd dat hij ook gefotografeerd stond in het Pandhof, staat nog op pagina 43.

De meeste foto's zijn niet het soort dat je nu nog zou kunnen maken, maar foto’s van de mensen uit zijn tijd. Een sfeerbeeld van Utrecht uit de vorige eeuw, waar een verlangen uit spreekt naar de negentiende eeuw en naar zaken die nooit meer terug komen.

Maar sommige dingen komen toch terug, al is het in een moderner jasje. Het oog van de baliekluiver op pagina 53 ziet boten in de Oudegracht, op dezelfde plek waar ik in 2007 een aantal werkschuiten heb gefotografeerd.