De val van de muur leeft op alle fronten nu iemand kennelijk heeft besloten dat 20 jaar een mooi rond getal is om daar een flink feestje van de maken. Ik ben benieuwd hoe dat weer moet worden overtroffen over vijf jaar.

Nu is de aanleiding wel van groot belang. Ik kon alle uitzendingen die er de afgelopen dagen waren mooi gebruiken om mijn kinderen uit te leggen hoe Europa er voor stond toen ik een tiener was. Vooral onze oudste zoon van 11 vond het razend interessant, hoewel hij al best veel wist. Hoe de derde wereldoorlog feitelijk al was begonnen op de dag dat Hitler zelfmoord pleegde op 30 april 1945. Hoe de geallieerde troepen in een dodelijke race waren richting Berlijn om het Rode Leger van de Sovjets voor te blijven.

Dat de steile Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery feitelijk de DDR heeft gecreëerd door ondoordacht operatie Market Garden te lanceren. Was er iets beter nagedacht over de befaamde Slag om Arnhem was de oorlog niet alleen voor de hongerwinter beslecht, maar waren het de ‘onzen’ geweest die Duitsland hadden bezet. Nu werd de run om de macht midden in Duitsland uitgevochten. De verschillende legers deelden Berlijn op in vier sectoren en Duitsland in tweeën. De Sovjets namen bruut de macht in half Europa, waardoor in alle landen ten oosten van die grens WO II duurde tot 9 november 1989. En al die jaren daarvoor waren wij vooral bang voor de start van WO III.

Hij kon zich er niets bij voorstellen dat ik als 17-jarige met een schooltrip nog meemaakte hoe we uren vast stonden op de grensovergang tussen de BRD en DDR. Brede strook niemandsland met hekken, wachttorens, grenstroepen en honden. Hoe je via een hermetisch afgesloten Transit als in een jongensboek dwars door een soort oorlogsgebied reed en juichend West-Berlijn kwam binnenrijden.

Hoe onwezenlijk het was om uren vast te staan in een bus op Checkpoint Charly. De Vopo’s, die met karabijnen in de bus kwamen en met spiegels de onderkant afzochten. Hoe verstild Oost-Berlijn was met de prachtige gebouwen aan ‘Unter den Linden’ met uitzicht op de Brandenburger Tor. Het Stalinistische Alexanderplatz met de lelijke televisietoren met uitzicht over heel Berlijn.

De bleke meisjes en jongens van de Freie Deutsche Jugend die ons verhaalden hoe geweldig de heilstaat in elkaar stak maar zo blij als kleine kinderen dansten op onze muziek en gulzig ons westerse snoep aten.

Het was duidelijk dat in 1985 het Warschaupact op de laatste benen liep. Ook toen waren het barre economische tijden. Vers fruit was onbetaalbaar in het oosten. De situatie was nauwelijks meer vol te houden maar is dan juist op z’n gevaarlijkst. Een van onze meereizende Stasi-begeleiders die opeens vervangen was want verdacht van homoseksualiteit. De felle 1 mei-parade. Je zag ze lopen met vlaggen en vaandels. Niemand wilde, maar er zou straf zijn als je er niet was.

De 9e november is ieder jaar een gedenkwaardige dag, al was het vanwege de verjaardag van mijn overleden schoonmoeder.