Klik hier voor een vergroting

Decennia heeft Utrecht geadverteerd met het Winkelhart van Nederland. Amateurkunstorganisatie Zimihc herinnert nog aan een andere reclamecampagne van wat eens het grootste winkelcentrum van Nederland was. Met de toekomstplannen voor die omgeving gaat het weer dezelfde kant op. Groot, groter, grootst. Zorgvuldig uitgerekend welk megalomane plan het minste weerstand oproept.

Ik droom wel eens van een Utrecht zonder HC. Het moet een droom zijn, want ik heb Utrecht pas leren kennen in 1980, toen Hoog Catharijne al niet meer weg te denken was.

In die droom loop ik door de oude stationswijk van Utrecht, zoals ik als rugzaktoerist door vreemde Noord-Europese steden liep. De droom is gebaseerd op ervaringen in die Europese steden. Waarschijnlijk is het decor een collage van gebouwen uit al die steden. In m'n droom lees ik de straten en de huizen als een boek. Het station, een ontwerp van de architect Ravesteyn is het enige dat ik ken, maar alleen van foto's. Enkele van de beelden en ornamenten heb ik nog wel gezien in het spoorwegmuseum.

Ik droom in de straten tegenover het station de goedkope hotels, natuurlijk een enkele iets duurder, en cafés die de hele nacht open zijn. Daar waar mensen vroeg in de ochtend hun eerste koffie drinken, naast de mannen die hun laatste glas van de nacht drinken.

Boven de cafés, woningen waar een gemêleerd gezelschap woont. Niet alleen yuppen, of alleen nog mensen die nergens anders heen kunnen. Nee, een levendige buurt. Een hechte Utrechtse buurt, waar de bewoners elkaar kennen en groeten. Families die er al generaties wonen, en nieuwkomers, die juist daarom in de stationsbuurt willen wonen. Daarnaast de eeuwig wisselende studenten van huizen die te groot zijn en waar een deel van het huis wordt verhuurd. Een buurt die model zou kunnen staan als decor voor een geweldige Utrechtse soap.

Ik heb zelfs theorieën bij elkaar gedroomd waarin de oude stationsbuurt echt bestaansrecht heeft. In plaats van het grootste winkelcentrum is het de grootste verzamelplaats van kleine bedrijfjes en ateliers. Afgestudeerde zilversmeden uit Schoonhoven op een rij met hun beste werk, werkplaatsen in kelders of op zolder. Modeontwerpers met naaiateliers voor speciale ontwerpen, galerieën, ateliers en andere kunstzinnige bedrijven die bezoekers uit heel de wereld trekken.

Ik moet toegeven, dat het al weer een tijd geleden is dat ik in andere steden in zo'n stationsbuurt geweest ben. Het zou me niet verbazen, als ook die steden die sfeer zijn kwijt geraakt. Waarschijnlijk bestaan de steden uit mijn droom alleen nog maar in mijn droom.

Frans de Jonge