Klik hier voor een vergroting

De schijnbaar nutteloze plekken van de stad zijn voor sommigen mooie plekken. Het zijn slaapplekken voor daklozen en verdwaalde lowbudget toeristen. Zo zijn er nog wel meer dwalende zielen die zich aangetrokken voelen tot deze decors. Als de plekken ontworpen zijn, zien ze er in de artist impressions altijd ruim en helder uit. Ze geven de drukke plekken er om heen extra ruimte, en de lichte schaduw geeft verkoeling in de zomer. Artist impressions zijn altijd in de zomer gemaakt. Het is er ruim en opgeruimd. De zon schijnt van alle kanten en nooit ergens een geparkeerde fiets, op het glimmende plaveisel. Van mijn kunstgeschiedenis op de middelbare school herinner ik me nog de impressionisten, kunstenaars die afweken van de gebaande paden en de wereld lieten zien zoals zij die zagen.

Maar de artiesten die in dienst van de architecten of projectontwikkelaars hun werk maken, zien helemaal niets om na te tekenen. Ze zien schetsen, tekeningen en maquettes. Geheel naar de wensen van hun opdrachtgever tekenen ze de wereld. Ik zou wel eens een artist impression van artiesten als Armando of Dick Bruna willen zien.

De impressionisten maakten geen artist impressions. Claude Monet schilderde de kathedraal van Rouen op verschillende momenten van de dag. Niet alleen de indrukwekkende kathedraal werd door hem geschilderd. Hij maakte een hele serie van een paar hooimijten. Monet had ze de hele herfst en winter geobserveerd en geschilderd tot ze bij de eerste sneeuw van het veld werden gehaald. De hooimijttentoonstelling was een succes. "Ik wilde bovenal waarheidsgetrouw en exact zijn", was de reactie van de schilder, het ging hem om het licht.

De artiesten die de impressies van de nieuw te bouwen stadsdelen laten zien, zijn niet op zoek naar het licht, of de waarheid. Er is ook nog geen waarheid, alleen tekeningen, schetsen en dromen van opdrachtgevers om als inspiratiebron te dienen.

Pas als de tekeningen en maquettes uitgewerkt en nagebouwd zijn, ontstaat er weer een nieuwe waarheid. Er zullen mensen gebruik van maken en fietsen tegenaan zetten. De mensen zullen zich in stromen verplaatsen, zoals ze op de tekentafel hebben uitgedacht.

Sommige plekken lijken ervoor gemaakt te zijn alleen 's nachts te worden gebruikt, en dan bij voorkeur waarvoor ze niet zijn bedoeld. In de ogen van de architecten en ambtenaren zijn het vergeten plekjes. Voor mensen die echt in de stad leven, zoals kinderen, hangjongeren en zwervers, zijn het geheime verstopplekken, of zelfs slaapplekken. Ze geven de vergeten plekken een nut.

Frans de Jonge