Als betrokken burger denk ik graag mee. Ik pleit voor een coalitie van GroenLinks, D'66 en de VVD. Ingrid de Bondt blijkt een uitstekend en open wethouder, GroenLinks, D'66 en de VVD hebben meer met elkaar gemeen dan vaak wordt gedacht en voor de Utrechtse democratie zou het een zegen zijn als de PvdA eens een tijd niet in het college zat.

Een partij die tientallen jaren aan de macht is, daar komen lieden op af die carrière willen maken of door actief lid te zijn subsidies en bouw- of onderzoeksopdrachten in de wacht willen slepen. De PvdA in Utrecht is daardoor steeds meer de partij geworden van hoge en leidinggevende ambtenaren, van bestuurders en beleidsmedewerkers van gesubsidieerde zorg- welzijnsinstellingen en van de managers van woningcorporaties. Arnold Heertje, vanouds lid van de PvdA, vestigde hier al de aandacht op in zijn opiniestuk in de Volkskrant van 24 november 2006. Dat onroerend-goedhandelaren en projectontwikkelaars lid zijn van de PvdA was pakweg dertig jaar geleden ondenkbaar. Maar die komen als bijen op de honing af.

Wouter Bos kwam in de Volkskrant van 14 april 2007 eigenlijk tot dezelfde conclusie: "Tenslotte speelt een rol dat onze mars door de instituties bijna te goed is gelukt. In het openbaar bestuur maar ook in tal van publieke en semipublieke instellingen barst het van de PvdA-ers." En: "Het maakt ons meer dan menig ander kwetsbaar voor regentengedrag en bestuurlijk autisme." Ook voor de PvdA zelf zou het daarom een zegen zijn om een tijd niet aan de macht te zijn. De regenten, profiteurs en baantjesjagers verhuizen dan vanzelf naar andere politieke partijen of het bedrijfsleven en de PvdA wordt weer van een fijne partij van en voor arbeiders en echte socialisten.

GroenLinks en D'66 moeten niet de fout maken van Leefbaar Utrecht door te denken dat zij samen sterker zijn dan de PvdA. Leefbaar Utrecht had in 2000 14 zetels, de PvdA 7. De PvdA heeft aanzienlijk meer macht dan uit het aantal zetels in de gemeenteraad blijkt en dat heeft Leefbaar Utrecht geweten: in 2006 viel Leefbaar Utrecht terug naar 3 zetels! De vernieuwing die Leefbaar Utrecht voorstond, werd door het leidinggevende kader in de ambtelijke dienst, de achterban van de PvdA, bekwaam gesmoord. Als GroenLinks en D'66 met de PvdA een college gaan vormen, staat hun hetzelfde lot te wachten. Alleen als de PvdA niet in het college komt, is het mogelijk de top van het ambtenarenapparaat uit te dunnen en weer in het gareel te krijgen.

Dat de PvdA in Utrecht al zo lang aan de macht is, heeft tot een bedompt politiek klimaat geleid. Discussies in de gemeenteraad vinden niet plaats als de PvdA dat niet wil en PvdA-wethouders en -raadsleden zijn te arrogant om het publieke debat aan te gaan. Wie een andere of kritische mening heeft, wordt eenvoudig doodgezwegen, ook bínnen de partij. Het respect voor de burger, voor de mening van de burger, zijn rechtsbescherming en vrijheid van meningsuiting zijn in het Utrecht van de PvdA ver te zoeken. Wolfsen, die een oplage van Ons Utrecht laat versnipperen en van het AD gedaan krijgt dat een ervaren en kritische journalist wordt overgeplaatst, kan door toedoen van de PvdA rustig aanblijven als burgemeester. Het Utrecht van de PvdA is steeds meer op de DDR gaan lijken.

Grondrechten, persoonlijke vrijheden, fatsoenlijk bestuur en respect voor burgers zijn geen zaken waar de PvdA van Aleid Wolfsen, Harrie Bosch en Gilbert Isabella voor warmloopt. De VVD, D'66 en GroenLinks (Britta Böhler, Femke Halsema!) hebben juist dát gemeen. Een coalitie van VVD, D'66 en GroenLinks kan daarom voor een omslag zorgen, het einde van autoritair gemeentebestuur in Utrecht.

Kees van Oosten