Klik hier voor een vergroting

Iedereen kent wel het Rietveld Schröderhuis, het bekendste gebouw van de Utrechtse Architect Gerrit Rietveld. Maar Rietveld heeft natuurlijk veel meer gemaakt. Vlak bij het Rietveld Schröderhuis, aan de andere kant van de snelweg, staat ook nog een rij huizen die hij heeft ontworpen, en elders in Utrecht zijn er nog veel meer gebouwen die hij gebouwd heeft. Dit rijtje huizen in Oog in Al heeft hij ook ontworpen.

Ooit heb ik twee straten verderop op kamers gewoond. Ik kwam recht uit de provincie in de Bachstraat bij een originele gereformeerde hospita. Ik klaag niet, ik had het aan mezelf te danken. Ik heb de kamer gevonden via onze dominee. Hij was een van de weinige mensen in ons dorp die iemand in Utrecht kende, dus heb ik hem gevraagd of hij aan die bekende kon vragen of hij een kamer wist in de stad. De Utrechtse collega kende mevrouw Euverman. Zij woonde in de Bachstraat in een groot huis, en al haar kinderen waren het huis uit. Sindsdien verhuurt ze twee kamers. Het grootste deel van m'n studietijd heb ik bij haar op een van beide kamers gewoond.

Waarschijnlijk heb ik het rijtje huizen wel eens gezien tijdens een wandeling door de buurt, maar ik was er niet van onder de indruk. De bouwstijl deed mij te veel aan de barakken bij school denken, saai en functioneel. Pas nadat ik serieus ging fotograferen, leerde ik Rietveld waarderen.

Mijn eerste expositie in het buitenland heette 'Schaduwen en Schijnwerpers op Rietveld'. Tijdens de grote Rietveldexpositie, die van Utrecht naar Antwerpen trok, exposeerde ik mijn nachtfoto's in een Antwerpse designzaak, vlakbij het museum. Het rijtje huizen op de foto zat niet bij die expositie.

In het museum waren vooral Rietvelds meubelen te zien en enkele maquettes. Zijn bekendste meubel is waarschijnlijk de rood en blauwe stoel. Deze brengt op veilingen kapitalen op, als het een echte is. Voor de mensen met een krappere beurs worden ze weer nieuw gemaakt. Het Italiaanse Cassina heeft de rechten gekocht en de stoelen weer in productie genomen. Ook in Utrecht worden weer 'echte' Rietveldstoelen verkocht. De interieurwinkel 'Bij den Dom', aan het Oudkerkhof heeft een aantal Rietveldstoelen in de winkel staan.

Officieel is het verboden om zelf een ontwerp van Rietveld na te maken, maar ik geloof toch dat er in menig werkplaats of schuurtje aan een 'echte' Rietveld wordt gewerkt. Eigenlijk moet iedereen die zelf in z'n schuurtje Rietveld wil spelen en zo'n stoel maken, daarvoor toestemming vragen aan Cassina. Gelukkig mag ik als nachtfotograaf nog wel op mijn manier een 'echte Rietveld' maken.

Frans de Jonge