Klik hier voor een vergroting

De schoonheid van verval, ik heb er al eerder over geschreven. Het is zoiets als mooi oud worden, een van die zaken die een sterke aantrekkingskracht heeft op veel fotografen. En dan bedoel ik niet de fotoreportage met Patricia Paay.

Voor mij heeft verval extra aantrekkingskracht omdat het het verstrijken van de tijd laat zien. Tijd zelf is niet te fotograferen, maar de invloed van de tijd wel, in ieder geval kun je het proberen. Speciaal voor m'n nachtfoto's ben ik naar oude steden in het voormalige Oostblok geweest. Na hun bloeitijd was het ook daar crisis en later oorlog, waarna de Russen het verval verder stimuleerden.

Verval laat, als het nog niet te ver gevorderd is, de grootsheid zien. Daarnaast laat het zien dat er tijd verstreken is en wat er in die periode gebeurd is. De vele verflagen van een oud gebouw, of het aantal keren dat een muur opgelapt is. Het is zichtbaar wat welvarende periodes waren, dan wordt er beter onderhouden. In moeilijke tijden wordt er al snel bezuinigd op onderhoud. En in de koude oorlog waren de Russen meer bezig met het bouwen van goedkope woonkazernes, dan dat ze geld over hadden voor de 'kapitalistische' huizen. En huiseigenaren hadden het niet makkelijk in een tijd dat privé-bezit voorbehouden was aan partijbonzen.

De oplapmethodes hebben weer hun eigen plaats als het gaat om de invloed van de tijd. Een honderd jaar oude muur wordt nog even gestut zodat die nog mee kan tot het moment dat er geld is voor restauratie. Er spreekt hoop uit. Op het moment dat de lapmiddelen de overhand krijgen is het eerder wanhoop dat er uit spreekt. Voor mij is dan vaak de aantrekkingskracht van het verval voorbij.

Een ruïne is OK, maar als je kan zien dat de ruïne op de nominatie staat om helemaal gesloopt te worden, dan spreekt daar voor mij al weer te veel wanhoop uit. Het zegt al bijna niets meer over het verleden, het straalt alleen een toekomstloos bestaan uit. Als je kan zien dat er zeilen zijn om de arbeiders binnen te beschermen, dan ziet het er al weer hoopvol uit.

Deze wankele muur met steuntjes laat zien dat er nog hoop is. De muur moet nog even volhouden, om later gerestaureerd te worden. Het is de muur rond de zojuist gerestaureerde Sterrenhof. Het wooncomplex uit 1873 ligt tussen de Inktpot en de nieuwe rechtbank. Er zitten nu luxe woningen in. Op een makelaarssite zie ik dat nummer 4 meer dan een half miljoen moet opbrengen. De schoonheid van verval is vervangen door een zo-goed-als-nieuw uitstraling.

Frans de Jonge