De Rabobank heeft recentelijk een rapport uitgebracht met als titel "Demografische krimp". Wie beweert dat na-oorlogse woningen, waar bouwkundig niets aan mankeert, alleen maar gesloopt worden om economische redenen, wordt door het rapport volkomen in het gelijk gesteld. Terwijl woningzoekenden 6 tot 10 jaar op de wachtlijst staan voor een huurwoning, worden in Nederland op grote schaal goede en betaalbare huurwoningen gesloopt. Vreemd genoeg lopen daarbij PvdA-wethouders als Harrie Bosch (Utrecht) voorop en tekenen GroenLinks politici naar nauwelijks protest tegen aan.
In "Demografische krimp" wordt uitgelegd waarom de sloop van betaalbare woningen nodig is: "een zekere schaarste aan woningen moet tot stand worden gebracht" (blz. 80), anders daalt de waarde van het bezit van vastgoedeigenaren, woningcorporaties en beleggers. En wat nog erger is, is dat daardoor de bouwproductie stagneert. Immers, gebouwd wordt er alleen maar als daar goed aan verdiend kan worden, als je veel voor een nieuwe woning kan vragen. En wat helemaal erg is (maar dat staat natuurlijk niet met zoveel woorden in het rapport), is dat je voor een woning met een geringe marktwaarde weinig hypotheek nodig hebt en dat gemeenten dan geen torenhoge grondprijzen meer kunnen vragen.
De oplossing die de Rabobank aan de hand doet om "een zekere woningschaarste totstand te brengen" is om flink te gaan slopen, met name in de regio's waar geen groei meer plaatsvindt van het aantal inwoners en huishoudens. Overigens, het rapport becijfert dat er tot 2020 nog 574.000 huishoudens in Nederland bijkomen, maar die aanwas is kennelijk niet voldoende om het gewenste hoge niveau van woningnood te bereiken.
Kortom, een stug staaltje kapitalistisch denken. Laat het voor eens en altijd duidelijk zijn: het slopen van woningen, de zogenaamde herstructurering, dient maar één doel. Dat doel is, zoals de Rabobank openhartig schrijft, het tot standbrengen van "een zekere schaarste", zodat mensen 6 tot 10 jaar op een woning moeten wachten en bereid zijn krom te liggen voor een hypotheek of huur. Want dat is goed voor de bouwproductie, goed voor het rendement van vastgoedeigenaren, goed van de bank en goed voor de gemeente die voor haar uitgaven in hoge mate van de opbrengst van grondprijzen afhankelijk is.
Kees van Oosten
