Als het om asbest gaat, vraagt iedereen zich af hoe het toch mogelijk is dat bedrijven en overheden zo onverschillig konden beslissen om mensen aan de risico's van asbest bloot te stellen. Vanaf 1931 was bij de Arbeidsinspectie bekend dat je daar stoflongen van kon krijgen. In de jaren vijftig werd bekend dat asbestblootstelling longkanker tot gevolg kon hebben. Begin jaren zestig werd onomstotelijk vastgesteld dat asbest longvlies- en buikvlieskanker kon veroorzaken. Pas In 1978 werd het blauwe asbest verboden en pas in 1993 elke vorm van asbest.
Nog steeds overlijden er zo'n 800 mensen per jaar aan de gevolgen van asbestblootstelling die tien tot dertig jaar terug heeft plaatsgevonden. Als de overheid in de jaren zestig, toen al lang en breed vaststond dat blootstelling aan asbest heel gevaarlijk was, daadkrachtig had ingegrepen, had dat onnoemelijk veel leed kunnen voorkomen.
Als je nu ziet hoe laks politici, overheden en zelfs milieuprofessionals met de fijnstofproblematiek omgaan, vraag je je af: hebben ze dan helemaal niets geleerd van de asbestproblematiek? Volgens berekeningen van het RIVM (2005) gaat het bij fijnstof niet om 800 mensen per jaar die vroegtijdig overlijden, maar om vele duizenden! Daar komen dan nog heel veel kinderen bij die last hebben van astmatische aandoeningen.
Zoals al in de jaren zestig onomstotelijk was bewezen hoe gevaarlijk asbest was, zo is inmiddels al lang en breed bewezen dat fijnstof, met name de bestanddelen roet en PAKs, een ernstig gevaar zijn voor de gezondheid. En doordat zoveel meer mensen aan fijnstof worden blootgesteld, zijn de gevolgen voor de volksgezondheid nog veel groter dan bij asbest.
De lichtzinnigheid waarmee bedrijven en overheden mensen tot in de jaren tachtig aan asbest blootstelden, roept nu onze verontwaardiging op. Wij vinden eigenlijk dat verantwoordelijken vervolgd zouden moeten worden, omdat ze willens en wetens mensen aan grote gezondheidsrisico's blootstelden. Zo zal zal iedereen over tien à twintig jaar verontwaardigd zijn over de laksheid en lichtzinnigheid van onze huidige bestuurders, politici en milieuprofessionals, die het niet nodig vinden om de concentraties fijnstof drastisch terug te dringen. Dan zal waarschijnlijk iedereen vinden dat dat eigenlijk misdadig is. De vraag is waarom wij dat nu niet vinden en waarom wij nu niet verontwaardigd zijn. Dat zou heel veel leed voorkomen.
Kees van Oosten