zaterdag 25 november 2017
Versie 3.00.0
  Dé click met Utrecht!


Nieuws per e-mail?
Aanmelden Mijn AOU
Hier gratis aanmelden

Politiekpagina
Nieuwspagina
Meer nieuwspagina
Regio nieuwspagina
Variapagina




Jappenkamp
Column
Gepubliceerd: 2016-04-29
door: Dik Binnendijk








De ‘harde’ kern van het NOS/NPS radioprogramma ‘Een Leven Lang’ komt elk jaar bij elkaar. Half maart was de club in Utrecht. Dit programma met radioportretten van oudere wetenschappers, kunstenaars en artiesten heeft tot 2004 bestaan. Ik ben er vanaf 1994 bij gekomen.

Los van die reünie moet ik elk jaar rond deze tijd altijd aan Een Leven Lang denken. Onze hoofdpersonen hebben allemaal bewust de Tweede Wereldoorlog meegemaakt. Je kunt met gemak er het hele VPRO-nachtprogramma ‘Woord’ (vrijdagnacht/zaterdagmorgen: NPO-Radio 1, 2:00-7:00 uur) mee vullen. Persoonlijke herinneringen aan verzet, Hongerwinter, tewerkstelling in Duitsland, overleven in concentratie- of jappenkampen enzovoort zijn allemaal verteld in twintig jaar Een Leven Lang.

Eén van de kampverhalen die me het meest is bijgebleven is dat van bioloog Henk Saeijs. Als hoofdingenieur/directeur van Rijkswaterstaat Zeeland wordt hij bekend als het groene gezicht van Rijkswaterstaat. Hij is de man van ‘Moeder Natuur is onze beste ingenieur’ en ‘meer ruimte scheppen voor de rivieren.’ Later is hij ook benoemd tot bijzonder hoogleraar Waterkwaliteitsbeleid en Duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Henk Saeijs is in 1935 geboren op het eiland Borneo (Kalimantan) in Nederlandsch Indië (Indonesië). Als zesjarige komt hij met zijn moeder, zusjes en broertje in ‘hun’ eerste jappenkamp op Java terecht. Ze overleven vijf verschillende kampen. Eén van de afschuwelijkste herinneringen aan die tijd wil hij perse vertellen, maar het lukt hem niet: telkens breekt en stokt zijn stem. Als schrijvend journalist kun je altijd van vertelde brokstukken een goedlopend verhaal maken. Maar als radiomaker ben je volledig afhankelijk van wat iemand zelf verteld: zijn of haar stem blijft essentieel. Als een acteur of presentator het verhaal vertelt, gaat de emotie verloren. Dat wil je niet.

Na vier pogingen heb ik de recorder uitgezet. Jammer, het gaat niet. Maar Henk begint opnieuw. Hortend en stotend vertelt hij nu z’n hele herinnering. Het verhaal komt in het kort op neer, dat een vrouw in het kamp werd geslagen door een Jap. Als reactie zetten haar kinderen hun tanden in de kuiten van de bruut. Dan wordt als straf het oudste zusje in de brandende zon opgehangen boven de varkens. De varkens onder haar krijgen eten en drinken. Zij niet en sterft uiteindelijk.

En dat verhaal heb ik dus niet op de band! “Henk, zou je nog één keer willen proberen?” Recorder aan en gelukkig lukt het dit maal wel. Bij de montage (knippen en plakken van geluidsfragmenten) thuis in Utrecht en later in de studio in Hilversum schaaf ik de opname nog wat bij. Dit fragment met alles daaromheen behoort tot mijn dierbaarste radio-opnames.

Dik Binnendijk

Zie ook: Leo Santbergen: Henk Saeijs, stormloper in een delta (2015; uitgeverij Eburon, Delft)

Een leven lang
Artikel Volkskrant (20 maart 1996) met foto van Henk Saeijs (fotograaf: Lex de Meester) en montageschema van de ‘Een Leven Lang’ uitzending van 18 mei 2000 (foto: Dik Binnendijk)


Stuur dit bericht door!


© 2007-2012 AllesoverUtrecht